ซื้อกองทุนหุ้นต่างประเทศแล้วหุ้นขึ้น 15% แต่ทำไมเงินเราโตแค่ 5%?

ลองนึกภาพว่า ซื้อกองทุนหุ้นสหรัฐฯ แล้วปีนี้หุ้นในพอร์ตบวกไป 15% เต็มๆ แต่พอเช็กมูลค่าหน่วยลงทุนกลับพบว่าได้กำไรแค่ 5% เงินอีก 10% หายไปไหน? หลายคนอาจสงสัยว่าผู้จัดการกองทุนบริหารพลาดหรือเปล่า แต่จริงๆ แล้วคำตอบไม่ได้อยู่ที่ฝีมือการบริหารเลย แต่อยู่ที่ "อัตราแลกเปลี่ยน” ซึ่งเป็นประเด็นร้อนอีกครั้ง เมื่อเงินบาทไทยแข็งค่าขึ้น ขณะที่กองทุนบำนาญยักษ์ใหญ่ทั่วโลกกลับเริ่มทยอย "ปล่อยค่าเงินเป็นไปตามกลไกตลาด (Unhedged)" กันมากขึ้น แล้วนักลงทุนควรจะป้องกันความเสี่ยงจากค่าเงิน (Hedged) หรือไม่ K WEALTH มีคำแนะนำในการเลือกมาฝาก

เกิดอะไรขึ้นกับค่าเงินบาทในช่วงที่ผ่านมา

ช่วงเดือนกรกฎาคม–สิงหาคม 2569 เงินบาทไทยเคลื่อนไหวอยู่ในกรอบราว 33.10–33.35 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่งถือว่าแข็งค่าเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ที่น่าสนใจคือ เงินดอลลาร์สหรัฐฯ เองก็แข็งค่าขึ้นต่อเนื่องตลอดปี 2569 เช่นกัน จากแรงหนุนของธนาคารกลางสหรัฐฯ (เฟด) ที่ดำเนินนโยบายการเงินแบบเข้มงวด (Hawkish) ภายใต้ประธานเฟดคนใหม่

เมื่อทั้งเงินบาท และดออลาร์สหรัฐฯ ต่างก็มีปัจจัยหนุนของค่าเงิน คำถามที่นักลงทุนไทยซึ่งถือกองทุนต่างประเทศต้องถามคือ ผลตอบแทนที่แท้จริงจะเป็นอย่างไรกันแน่ และเรื่องนี้ไม่ใช่แค่ทฤษฎีในตำราเรียน แต่กำลังเกิดขึ้นจริงในตลาดขณะนี้

ทำไมค่าเงินถึงมีผลกระทบต่อ กำไร (หรือขาดทุน) ของกองทุน

หลักการพื้นฐานที่นักลงทุนกองทุนต่างประเทศต้องรู้ คือสูตรนี้

เวลาซื้อกองทุนหุ้นต่างประเทศ เช่น หุ้นสหรัฐฯ ด้วยเงินบาท บริษัทจัดการกองทุนจะนำเงินบาทไปแลกเป็นดอลลาร์เพื่อลงทุนในหุ้นสหรัฐฯ และเมื่อขายกองทุนคืน กองทุนต้องขายหุ้นสหรัฐฯ แล้วแปลงเงินดอลลาร์กลับมาเป็นเงินบาทอีกครั้ง ดังนั้นผลตอบแทนที่ได้รับจริง เท่ากับ ผลตอบแทนของสินทรัพย์ บวกหรือลบด้วย ผลจากการแข็งค่าหรืออ่อนค่าของเงินบาท

กลับมาที่ตัวอย่างต้นเรื่อง หากหุ้นสหรัฐฯ ในกองทุนให้ผลตอบแทน 15% แต่ระหว่างทางเงินบาทแข็งค่าขึ้น 8% เมื่อเทียบกับดอลลาร์ ผลตอบแทนที่นักลงทุนไทยได้รับจริงจะเหลือเพียงประมาณ 7% เท่านั้น เพราะเงินบาทที่แข็งค่าขึ้นทำให้มูลค่าดอลลาร์ที่แปลงกลับมาลดลง นี่คือเหตุผลว่าทำไมหุ้นต่างประเทศขึ้น แต่พอร์ตอาจไม่ขึ้นตามแบบเต็มเม็ดเต็มหน่วย

FX Hedged คืออะไร ต่างจาก FX Unhedged อย่างไร

เพื่อรับมือกับความไม่แน่นอนของค่าเงิน กองทุนรวมจึงมีนโยบายให้เลือก 2 แบบหลักๆ คือ

จุดที่หลายคนมองข้ามคือ การ Hedged ค่าเงินไม่ได้ทำฟรี ต้นทุนของการ Hedged จะเปลี่ยนแปลงไปตามอัตราดอกเบี้ยระหว่างประเทศ และกระทบกับราคามูลค่าทรัพย์สินสุทธิ (NAV) โดยตรง ซึ่งเป็นสิ่งที่นักลงทุนควรทำความเข้าใจก่อนเลือกกองทุน

ทำไมกองทุนบำนาญโลกถึง "Unhedged" ค่าเงินดอลลาร์ในปี 2569

ข้อมูลจาก Reuters ณ วันที่ 13 กรกฎาคม 2569 ระบุว่ากองทุนบำนาญรายใหญ่ของแคนาดา เนเธอร์แลนด์ และเดนมาร์กกำลังทยอยถอนตัวจากการป้องกันความเสี่ยงค่าเงินดอลลาร์ (FX Hedging) ที่เคยเพิ่มขึ้นเมื่อปีก่อน หลังเหตุการณ์ตลาดปั่นป่วนจากนโยบายภาษีนำเข้าที่รู้จักกันในชื่อ "Liberation Day"

โดยผลวิเคราะห์ของ Wells Fargo พบว่า อัตราส่วนการ Hedged เงินดอลลาร์ของกองทุนบำนาญเดนมาร์กบางแห่งลดลงถึง 5% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ขณะที่กองทุนบำนาญแคนาดาบางแห่งลดลงประมาณ 1% สาเหตุหลักมาจากอัตราดอกเบี้ยระยะสั้นของสหรัฐฯ ที่อยู่สูงกว่ายูโรโซนราว 140 basis points (1.40%) ทำให้ต้นทุนการ Hedged ดอลลาร์แพงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญสำหรับนักลงทุนต่างชาติ

ขณะที่ฝ่ายกลยุทธ์ FX ระดับโลกของ Wells Fargo เห็นว่ากระแสการขายหุ้นสหรัฐฯ เมื่อปีก่อนไม่ใช่เพียงแค่กระแสชั่วคราว แต่มีเม็ดเงินไหลออกจริง ทำให้ความต้องการ Hedged เงินดอลลาร์ได้อ่อนแรงลงอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ ยังมีนักกลยุทธ์ตลาดจากบริษัท Corpay เสริมว่า การ Hedged ระยะยาวมีต้นทุนสูงและกระทบกับผลตอบแทน กองทุนส่วนใหญ่จึงเลือกปล่อยให้การ Hedged ครบกำหนดและไม่มีการต่ออายุสัญญา Hedged

หมายเหตุ: ข้อมูลแนวโน้มการปล่อยให้สัญญา Hedged ครบกำหนดและไม่ต่ออายุนี้ เฉพาะกองทุนบำนาญของแคนาดา เนเธอร์แลนด์ และเดนมาร์กตามที่ Reuters รายงาน ยังไม่ใช่ภาพรวมของกองทุนบำนาญทั่วโลกทั้งหมด

แล้วนักลงทุนไทยต้องปรับตัวอย่างไร

หลักคิดพื้นฐานที่พอสรุปได้จากเรื่องนี้คือ นักลงทุนอาจพิจารณาเลือกกองทุนแบบ Hedged เมื่อประเมินไปข้างหน้าว่าเงินบาทมีแนวโน้มแข็งค่า เพื่อปกป้องผลตอบแทนจากการลงทุน และพิจารณากองทุนแบบ Unhedged เมื่อประเมินไปข้างหน้าว่าเงินบาทมีแนวโน้มอ่อนค่า ซึ่งจะมีโอกาสได้กำไรเพิ่มจากส่วนต่างค่าเงิน

สิ่งที่ควรระลึกไว้เสมอคือ แม้แต่สถาบันการเงินระดับโลกอย่าง Wells Fargo หรือกองทุนบำนาญขนาดใหญ่ระดับหลายแสนล้านดอลลาร์ก็ยังต้องปรับกลยุทธ์การ Hedged อยู่ตลอดเวลาตามสถานการณ์ดอกเบี้ยและค่าเงินที่เปลี่ยนแปลงไป การคาดเดาทิศทางค่าเงินให้แม่นยำจึงเป็นเรื่องยากมาก แม้จะเป็นมืออาชีพ ดังนั้น ไม่ควรใช้การคาดการณ์ค่าเงินเป็นปัจจัยเดียวในการตัดสินใจลงทุน แต่ควรพิจารณาประกอบกับเป้าหมายการลงทุน ระยะเวลาการถือครอง และระดับความเสี่ยงที่ตัวเองรับได้ด้วย