โครงการน่านเพาะพันธุ์ปัญญา

​​​1. ความเป็นมา

          ธนาคารให้ความสำคัญของการพัฒนาด้านการศึกษา เพราะเชื่อมั่นว่าการสร้างทรัพยากรมนุษย์เป็นรากฐานสำคัญที่สุดในการพัฒนาประเทศ จึงได้ดำเนินโครงการต่างๆ ด้านการศึกษามาอย่างต่อเนื่อง โดยได้จัดตั้งมูลนิธิเพาะพันธุ์ปัญญาในปี 2566 เพื่อดำเนินงานด้านการพัฒนาการศึกษาให้แก่เยาวชนเป้าหมายอายุ 10 - 18 ปี ในพื้นที่จังหวัดน่าน ตามแนวคิดในการสร้างและพัฒนาจังหวัดน่านให้เป็นศูนย์กลางแห่งการเรียนรู้ตักศิลาแห่งล้านนาตะวันออก  

          มูลนิธิเพาะพันธุ์ปัญญาได้จัดทำโครงการเรียนรู้ทางเลือกนอกห้องเรียนทั้งออนไลน์และออฟไลน์ในการส่งเสริมทักษะการเรียนรู้เพิ่มเติมให้แก่เยาวชนตามความสมัครใจ โดยใช้ฐานวิจัย (Research-Based Learning: RBL) และการเรียนรู้จากปรากฏการณ์จริง ( Phenomenon-Based Learning: PhBL) ผู้เรียนจะได้พัฒนาระบบคิด สร้างองค์ความรู้ใหม่ ทักษะใหม่ สร้างปัญญาและการคิดอย่างมีวิจารณญาณ รวมถึงทักษะอื่นๆ ที่จำเป็นต่อการดำรงชีพในอนาคต เพื่อสร้างเยาวชนให้เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง (Change Agent) เป็นกลไกสำคัญต่อการพัฒนาชุมชนและประเทศให้ยั่งยืนในอนาคต  

2. วัตถุประสงค์

     2.1. เพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้ที่พัฒนาระบบคิดอย่างมีตรรกะ มีวิจารณญาณ ผ่านทุกช่องทางด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย เพื่อให้เยาวชนน่าน อายุ 10-18 ปี สามารถประยุกต์องค์ความรู้สหศาสตร์ใช้ในสถานการณ์และปรากฏการณ์ที่เป็นจริง เกิดเป็นประสบการณ์ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ต่อการศึกษาแกนหลัก และสามารถใช้ในชีวิตได้ เพื่อความเป็นอยู่ที่ดี มีความยั่งยืน และเป็นกลไกสำคัญในการสร้างคุณประโยชน์ให้แก่ชุมชนและสังคมได้อย่างถาวร

     2.2. เพื่อสร้างและพัฒนาเยาวชนน่านความสามารถสูง เพื่อยกระดับคุณภาพทุนมนุษย์ของจังหวัดน่าน และพัฒนากิจกรรมบำเพ็ญเป็นประโยชน์ของเยาวชนน่าน ที่มีความหมายและเกิดผลกระทบที่ดีต่อชุมชน จังหวัด และประเทศอย่างต่อเนื่อง

     2.3. เพื่อส่งเสริมเป้าหมาย SDGs

               ข้อ 1 การขจัดความยากจน 

               ข้อ 4 การมีคุณภาพด้านการศึกษา 

               ข้อ 8 การจ้างงานที่มีคุณค่าและการเติบโตทางเศรษฐกิจ 

               ข้อ 10 การลดความเหลื่อมล้ำ

3. รายละเอียดโครงการ

          ภายใต้โครงการเพาะพันธุ์ปัญญา ประกอบไปด้วยโครงการ ดังต่อไปนี้

          1. เพาะพันธุ์ปัญญาเพาะกล้า (Seed Camp) โครงการแคมป์ระยะสั้นที่สร้างกระบวนการเรียนรู้ของผู้เรียนโดยใช้ฐานวิจัย (Research-Based Learning: RBL) ฝึกให้เยาวชนเกิดกระบวนการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมฐานต่างๆ ที่กระตุ้นต่อมคิด และฝึกการนำเสนอแนวคิดและแนวทางแก้ไขปัญหาบนโจทย์ของจริงของเมืองน่าน พัฒนาเยาวชนน่านให้คิดเป็นทำเป็น รู้จักตั้งคำถามและแสวงหาคำตอบอันเป็นสิ่งสำคัญของกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิต

          2. เพาะพันธุ์ปัญญาวิชาที่ทำให้สังคมมนุษย์ดี โครงการสร้างความพร้อมของผู้เรียน ให้มีความรู้ ทักษะ และระบบคิดที่เกื้อหนุนให้เกิดความตระหนักรู้มีวิจารณญาณ เข้าใจตนเองและผู้อื่น มีความรับผิดชอบในฐานะพลเมืองที่ดีมีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์สังคมที่ยั่งยืนและน่าอยู่ในอนาคต

          3. เพาะพันธุ์ปัญญาแคมป์ภาษา โครงการแคมป์ในช่วงปิดภาคเรียนที่พัฒนาระบบคิดควบคู่กับการเรียนรู้และเพิ่มพูนประสบการณ์และทักษะทางภาษา โดยสามารถเลือกภาษาที่ผู้เรียนสนใจ (ล้านนา ไทย จีน และอังกฤษ) เพื่อให้ผู้เรียนมีทัศนคติที่ดีต่อการใช้ภาษา มีความกล้าที่จะสื่อสาร มีทักษะในการใช้ภาษาได้อย่างถูกต้องเหมาะสม เกิดการสื่อสารที่สัมฤทธิ์ผล มีโอกาสขึ้นเวทีแสดงความสามารถทางภาษา เกิดความมั่นใจและภูมิใจในศักยภาพของตนเองและเกิดแรงบันดาลใจในการเรียนรู้ภาษาต่อเนื่องแม้เมื่อจบออกจากแคมป์ไปแล้ว สามารถใช้ภาษาเป็นประตูเปิดไปสู่โอกาสที่ดีในชีวิตของตนเอง สามารถต่อยอดสร้างอาชีพและความมั่นคงในชีวิตเพื่อพัฒนาบ้านเกิด สังคม และชุมชนให้ยั่งยืน

          4. เพาะพันธุ์ปัญญาแคมป์ดนตรี โครงการแคมป์ในช่วงปิดภาคเรียนที่พัฒนาระบบคิดควบคู่กับการเรียนรู้และเพิ่มพูนทักษะทางดนตรีประเภทที่ผู้เรียนสนใจ (ดนตรีไทยพื้นเมือง ดนตรีไทยเดิม ดนตรีไทยสากลและดนตรีซิมโฟนี) ให้ผู้เรียนมีความรู้ทั้งด้านทฤษฎีและปฏิบัติด้วยการเรียนรู้ดนตรีจากประสบการณ์จริง มีโอกาสขึ้นเวทีแสดงความสามารถในโอกาสสำคัญของจังหวัด เกิดความรู้ ทักษะใหม่มีความเชี่ยวชาญ และเกิดแรงบันดาลใจในการฝึกฝนอย่างต่อเนื่องสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการสร้างอาชีพด้านดนตรี ตลอดจนสร้างสุนทรียภาพในการดำรงชีวิตประจำวัน

          5. เพาะพันธุ์ปัญญาแคมป์การทำมาหากิน (ผู้ประกอบการ) โครงการแคมป์ในช่วงปิดภาคเรียนที่พัฒนาระบบคิดควบคู่กับการทดลองเป็นผู้ประกอบการผ่านกระบวนการเรียนรู้ที่จำลองเลียนแบบการบริหารธุรกิจในชีวิตจริงมากที่สุด เรียนรู้ที่จะล้มจริง และลุกขึ้นมาพร้อมประสบการณ์การเรียนรู้พร้อมเพิ่มเติมความรู้สมัยใหม่ที่เท่าทันโลก ให้สามารถปรับตัว และนำความรู้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ สร้างอาชีพ สร้างโอกาสของตนเองและพัฒนาบ้านเกิด สังคมและชุมชนให้ยั่งยืน

4. ผลการดำเนินงานปี 2568

     จำนวนนักเรียนที่เข้าร่วมโครงการ

        • เพาะพันธุ์ปัญญาเพาะกล้า 7,478 คน

        • เพาะพันธุ์ปัญญาแคมป์ภาษา 53 คน

        • เพาะพันธุ์ปัญญาแคมป์ดนตรี 38 คน

        • เพาะพันธุ์ปัญญาแคมป์การทำมาหากิน 37 คน

     จำนวนโรงเรียนที่เข้าร่วม 234 โรงเรียน

5. ผลที่ได้รับจากการดำเนินงาน

          ในการติดตามผลการดำเนินงานโดยการประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return on Investment: SROI) โดยคำนวณจากมูลค่าของกิจกรรมประเภทต่างๆ ของแต่ละโครงการ ได้แก่ มูลค่าขององค์ความรู้ที่เยาวชนประเมินว่าได้รับจากโครงการ การลดค่าใช้จ่ายหรือการเพิ่มรายได้ ซึ่งเกิดจากการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมหลังได้รับองค์ความรู้จากโครงการมูลค่าของธุรกิจและรายได้ทางธุรกิจซึ่งเยาวชนสามารถสร้างได้โดยการใช้องค์ความรู้จากโครงการ พบว่าโครงการมีผลตอบแทนทางสังคมจากลงทุน 1 : 1.11 (ทุกการลงทุน 1 บาท สามารถสร้างประโยชน์ทางสังคมด้วยมูลค่า 1.11 บาท)

 ดูรายรายงานการวิเคราะห์ผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุนโครงการน่านเพาะพันธุ์ปัญญาเพิ่มเติม