ธุรกิจที่สร้างมา อาจพังในพริบตา

ทำไม Cybersecurity จึงเป็นเรื่องที่ SME มองข้ามไม่ได้
คุณท๊อป วีรวัฒน์ ภาวนาวิวัฒน์ CEO & Founding Principal Cybersecurity Consultant Reconix Co., Ltd
วันที่ 7 ส.ค. 2569

“บริษัทเราเล็ก ไม่มีข้อมูลสำคัญ แล้วใครจะมาแฮก?”

นี่คือหนึ่งในความเข้าใจผิดที่ทำให้ SME มองข้าม Cybersecurity เพราะในความเป็นจริง ผู้โจมตีไม่ได้เลือกว่าบริษัทใหญ่หรือเล็ก แต่เริ่มจากการมองหา “รอยรั่ว” บนอุปกรณ์ ระบบ หรือเซิร์ฟเวอร์ที่เชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต เมื่อพบช่องโหว่และเข้าถึงระบบได้ ผู้โจมตีอาจแฝงตัวเพื่อสำรวจโครงสร้างภายใน ทั้งข้อมูลสำคัญ ระบบการเงิน หรือการติดต่อกับคู่ค้า และสิ่งที่อาจเสียหายไม่ได้มีเพียงระบบหรือข้อมูล แต่คือ “ความเชื่อมั่น” ที่ธุรกิจใช้เวลาสร้างมานับสิบปี เพราะเมื่อเกิดเหตุข้อมูลรั่วไหลหรือระบบถูกโจมตี ความไว้ใจจากลูกค้าและคู่ค้าอาจสั่นคลอนได้ในเวลาอันสั้น

รศ. ดร.กุลเชษฐ์ มงคล รศ. ดร.กุลเชษฐ์ มงคล

เพื่อช่วยให้ผู้ประกอบการปราศจากความเสี่ยง ธนาคารกสิกรไทย โดย K SME Care จึงเปิดเวทีสัมมนาในหัวข้อ "The Trusted Economy How Cybersecurity Drive SME Sustainable Growth" โดยมี คุณท๊อป วีรวัฒน์ ภาวนาวิวัฒน์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร และผู้ร่วมก่อตั้ง Reconix บริษัทผู้เชี่ยวชาญด้านการทดสอบเจาะระบบ และที่ปรึกษาความปลอดภัยทางไซเบอร์ ที่พร้อมมาแชร์วิธีการปิดรอยรั่วเพิ่มความปลอดภัยให้กับธุรกิจได้ก้าวหน้าอย่างมั่นคง

Good Strategy Good Strategy

“ความไว้ใจ” สินทรัพย์ที่ธุรกิจต้องรักษา

โลกธุรกิจ ความน่าเชื่อถือไม่ได้เกิดจากคุณภาพสินค้าหรือบริการเพียงอย่างเดียว ในยุค Trust Economy หรือเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยความไว้วางใจ ผู้คนไม่ได้เลือกซื้อสินค้าหรือทำธุรกิจกับเราเพียงเพราะราคาถูกหรือบริการดีเท่านั้น แต่ตัดสินใจบนความเชื่อมั่นว่าองค์กรนั้นจะปกป้องข้อมูลของพวกเขาได้ปลอดภัย

คุณวีรวัฒน์ชี้ว่าความน่าเชื่อถือของธุรกิจเกี่ยวข้องกับ 3 กลุ่มหลัก ได้แก่

  1. ลูกค้า : ความสำเร็จไม่ได้ขึ้นอยู่กับความสามารถหรือการทำงานหนักเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับว่าเราอยู่ในอุตสาหกรรมที่กำลังเติบโตหรือไม่ เพราะธุรกิจที่อยู่ในตลาดขาขึ้นย่อมได้รับแรงส่งจากการเติบโตของอุตสาหกรรมไปด้วย
  2. หน่วยงานกำกับดูแล : ต้องการเห็นว่าธุรกิจมีมาตรการในการปกป้องข้อมูล
  3. นักลงทุน : ต้องการประเมินว่าธุรกิจมีระบบบริหารความเสี่ยงและดูแลความปลอดภัยดีเพียงใด

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น คุณวีรวัฒน์ได้ยกตัวอย่างสถานการณ์ในชีวิตประจำวันว่า

“การซื้อสินค้าออนไลน์ หากเจอร้านค้าที่ดูไม่น่าไว้ใจ แม้สินค้าจะราคาถูก เราก็อาจตัดสินใจไม่ซื้อ ในโลกธุรกิจก็เช่นกัน หากคู่ค้า Vendor หรือ Supplier ทำให้รู้สึกว่าข้อมูลไม่ปลอดภัยหรือระบบไม่มีความน่าเชื่อถือ ความสัมพันธ์ทางธุรกิจก็อาจหยุดลงได้”

เพราะฉะนั้น Cybersecurity จึงไม่ได้มีหน้าที่เพียง “ป้องกันไม่ให้โดนแฮก” แต่เป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญในการรักษา Trust ที่ธุรกิจสะสมมาอย่างต่อเนื่อง เพราะหากเกิดเหตุข้อมูลรั่วไหล ความเชื่อมั่นที่สร้างมานาน 10 หรือ 20 ปี ก็อาจได้รับผลกระทบได้ในเวลาอันสั้น

Strategic Thinking Mindset Strategic Thinking Mindset

หนึ่งรอยรั่ว อาจพาธุรกิจพัง

คุณวีรวัฒน์ชี้ให้เห็นถึงความเข้าใจผิดอันตรายที่ SME มักมีต่อ Cybersecurity คือคิดว่า “บริษัทเราเล็ก ไม่มีข้อมูลสำคัญ แล้วใครจะมาแฮก?” แต่ในความเป็นจริง ขนาดของธุรกิจไม่ได้เป็นตัวตัดสิน เพราะผู้โจมตีไม่ได้เริ่มจากการเลือกบริษัทใหญ่หรือเล็ก แต่เริ่มจากการสแกนหา “รอยรั่ว” บนระบบ อุปกรณ์ กล้องวงจรปิด เซิร์ฟเวอร์ หรือบริการต่าง ๆ ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต เมื่อพบช่องโหว่แล้ว จึงค่อยเข้าไปสำรวจดูว่าภายในธุรกิจนั้นมีอะไรให้โจมตีบ้าง

โดยความเสียหายของการถูกแฮกจึงมีหลายระดับ ซึ่งจะส่งผลมากน้อยต่อธุรกิจแตกต่างกันออกไป ดังนี้

  • ระบบหยุดทำงาน
  • ข้อมูลถูกขโมย ข้อมูลถูกล็อกเพื่อเรียกค่าไถ่
  • สูญเสียเงินและความเชื่อมั่น
  • สูญเสียชื่อเสียง เพราะหากเกิดความผิดพลาด ความไว้ใจที่สะสมมานานอาจสั่นคลอนได้ในเวลาอันสั้น

“สำหรับ SME วันนี้ คำถามจึงไม่ใช่แค่ “เราจะโดนโจมตีหรือไม่?” แต่ต้องเปลี่ยนเป็น “ถ้ามีใครกำลังพยายามเข้ามา เราจะรู้ตัวเมื่อไร และพร้อมแค่ไหนที่จะหยุดความเสียหายก่อนจะลุกลาม?”

สร้างเกราะให้ธุรกิจ ปิดทุกจุดเสี่ยง

การลงทุนด้าน Cybersecurity ไม่จำเป็นต้องเริ่มด้วยระบบราคาแพงเสมอไป แต่ควรเริ่มจากการสำรวจก่อนว่า “ธุรกิจของเรามีอะไร และตรงไหนคือจุดเสี่ยง” โดยคุณวีรวัฒน์ชี้ว่า 3 จุดเสี่ยงสำคัญที่ SME ต้องระวัง ประกอบด้วย

  • Weak People
  • Weak Process
  • Weak Technology

ซึ่งทั้งสามส่วนเชื่อมโยงกันมากกว่าที่คิด เพราะต่อให้ธุรกิจมีระบบรักษาความปลอดภัยที่ดี แต่หากพนักงานขาดความเข้าใจ หลงเชื่อ Phishing (อีเมล/ลิงก์หลอกลวง) หรือกดโหลด Malware (ไวรัสขโมยข้อมูล) ก็อาจเปิดประตูให้ผู้โจมตีเข้ามาได้ ขณะเดียวกัน หากกระบวนการทำงานยังมีช่องโหว่ หรือ Software ที่ใช้งานมีจุดอ่อน ระบบที่แข็งแรงเพียงใดก็อาจไม่เพียงพอที่จะป้องกันความเสียหายได้

Strategy Framework Strategy Framework

สำหรับระยะยาว SME ควรสร้าง Security Awareness อัปเดต Software อย่างสม่ำเสมอ และหากเป็นระบบที่พัฒนาขึ้นเอง ควรมีการทดสอบหาช่องโหว่หรือ Security Testing โดยเฉพาะเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงระบบหรือเพิ่มฟีเจอร์ใหม่

คุณวีรวัฒน์ฝากข้อคิดทิ้งท้ายไว้ว่า Cybersecurity ไม่ใช่เรื่องที่ทำครั้งเดียวแล้วจบ แต่เป็นกระบวนการที่ต้องปรับตัวตามเทคโนโลยีและรูปแบบการโจมตีที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

“การที่ธุรกิจอยู่มาหลายปีโดยไม่เคยโดนแฮก ไม่ได้แปลว่าวันนี้ปลอดภัย... อย่าปล่อยให้ ‘ความไว้ใจ’ ที่สร้างมาทั้งชีวิต พังลงเพียงเพราะเราขาด Awareness”